Terugblik Monument: veel interactie met jonge doelgroep

Als platformorganisatie gericht op verbinding en kennisoverdracht, was Stichting ERM sterk vertegenwoordigd in het kennisprogramma en op de beursvloer. De ERM-stand bood ook ruimte aan het Restauratoren Register en Restauratoren Nederland, met restauratoren die ter plekke demonstraties gaven.

IVEM, dat samen met ERM opereert als verbindende schakel en aanjager om meer jong talent aan de erfgoedsector te binden, ging in gesprek met jonge vakmensen en zij-instromers.

Want dat de monumentensector piept en kraakt rondom instroom van nieuw talent, blijkt ook uit recente rapporten over de arbeidsmarkt.

De sessies over jongeren en de monumenten- en restauratiesector bracht veel energie, herkenning en nieuwe ideeën los. Bevestigd werd dat hier een urgent én kansrijk vraagstuk op tafel lag: hoe zorgen we ervoor dat jonge mensen de weg naar erfgoed, restauratie en vakmanschap weten te vinden?

Jongeren zijn opgegroeid als digital natives, bewegen zich vanzelfsprekend tussen online platforms, video, AI en een continue informatiestroom, en kijken daardoor ook anders naar leren en werken. Zij zoeken flexibiliteit, autonomie en betekenis. Tegelijk willen zij goed verdienen, impact maken en zich ontwikkelen op een manier die past bij hun eigen tempo en interesses.

Juist daarom is het waardevol dat tijdens de sessie werd benoemd dat de monumentensector niet alleen traditioneel vakmanschap vertegenwoordigt, maar ook innovatie, creativiteit, technologie en maatschappelijke relevantie. Een terugkerend thema was de hardnekkige beeldvorming rond ambacht en beroepsonderwijs. Meerdere deelnemers vertelden hoe jongeren nog altijd het idee krijgen dat een kantoorloopbaan of een route via hbo of universiteit vanzelfsprekender of waardevoller zou zijn dan werken met je handen. Tegelijkertijd lieten de persoonlijke verhalen in de zaal precies het tegenovergestelde zien: restauratie is creatief, specialistisch, zichtbaar, tastbaar en betekenisvol werk. Veel jongeren blijken daar juist wél naar op zoek te zijn, maar kennen deze wereld eenvoudigweg nog niet.

Daarmee werd zichtbaarheid misschien wel het sleutelwoord van de sessies over de arbeidsmarkt: als jongeren de sector eerder leren kennen, kan hun interesse daadwerkelijk worden gewekt. ERM en IVEM gaan met de bevindingen verder in hun missie richting een gezamenlijke aanpak.

In de sessie samen met OnderhoudNL, ging Gerard Scholten van ERM in op het belang van kwaliteit bij schilderwerk op monumenten, en meer specifiek op de URL4009 (Historisch Schilderwerk). Er was veel animo voor de sessie, en ook naar certificering is veel vraag. Onlangs werd het 40e schildersbedrijf gecertificeerd: Eggelen Schilderwerken uit Den Bosch.

Drie dagen lang stond een deel van de stand in het teken van restauratoren. Esther Wieringa (Restauratoren Register/ERM), Dagmar Beyaard (Restauratoren Nederland) en Jurjen Munk (RegisterRestaurator leer, papier en perkament) gingen ook tijdens een sessie in op de behandeling van roerend erfgoed, zoals bibliotheekcollecties, meubels en goudleer, dat integraal deel uitmaakt van een historisch interieur. (Register)Restauratoren spelen hierin een cruciale rol: zij verbinden materiaaltechnische kennis, historisch inzicht en praktische uitvoering om de samenhang en betekenis van deze collecties in hun context te behouden en tot nieuwe inzichten te komen.

Op de beursvloer liet Jurjen Munk ook meteen zien wat er bij restauratie van goudleer komt kijken. De dag erna waren Bob Fernhout en Michiel Akkerman van RAAF Meubel- en interieur restauratie bezig met demonstraties.

Voor gemeente-ambtenaren waren er op de derde dag verschillende kennissessies met informatie over het verplichte energielabel voor monumenten, de warmtetransitievisies voor historische centra, financiële regelingen voor monumenten en over kennisdeling voor en door gemeenten.

Ook op donderdag: de sessie over Groen Erfgoed. Historische tuinen, parken, plantsoenen, begraafplaatsen, buitenplaatsen, landgoederen, boerenerven en vestingwerken zijn dragers van herinnering, betekenis en beleving. Maar wat hoort er wel en niet bij een historische tuin? En waar moet je als opdrachtgever en opdrachtnemer rekening mee houden bij onderhoud, herstel of aanbesteding van groen erfgoed? Ruurd van Donkelaar (Stichting ERM) ging in op de vernieuwde uitvoeringsrichtlijn voor tuinhistorisch onderzoek (hier te vinden).

Collega Ron Spaan ging op de derde dag in op de nieuwe richtlijn Glas in Monumenten, de URL4015. Deze recent gepubliceerde richtlijn biedt een helder en breed gedragen kader voor het omgaan met vlakglas in monumentale gebouwen, met nadrukkelijke aandacht voor verduurzaming.

Ook nieuw: de ERM-uitvoeringsrichtlijn voor DUMO Advies, die naar verwachting rond september beschikbaar komt. Een DUMO Advies is een gespecialiseerd advies om monumentale panden te verduurzamen, waarbij energiebesparing wordt gecombineerd met behoud van de unieke historische en monumentale waarden. Felix Kusters (ERM) en Vera Franken (Rijksvastgoedbedrijf) vertelden er alles over.

Monument bracht aldus weer ontzettend veel ontmoetingen teweeg. Een geslaagde beurs!