Keuzes met Restauratieladder

Voor het maken van een goed bestek is het essentieel om te weten wat de opdrachtgever voor ogen staat. De restauratieladder, het keuze-model voor opdrachtgevers en bestekschrijvers, helpt daarbij en vormt daarom de basis voor het Model Restauratiebestek.

De restauratieladder bevat een hiërarchie: een bepaalde regel heeft (althans uit oogpunt van onderhoud en restaureren) steeds de voorkeur boven de regel die er onder staat. De opdrachtgever (c.q. de bestekschrijver) kan in iedere bestekparagraaf bepalen welke restauratiecategorie (dus welke stap op de restauratieladder) van toepassing is voor het te beschrijven onderdeel.

De restauratieladder bevat alleen een redeneervolgorde: welke keuze voor het uit te voeren werk gemaakt wordt, hangt af van de fysieke samenhang, de historische waardenstelling van het betreffende bouwdeel en het beoogde gebruik.

Tabel: Restauratieladder (hiërarchie van restauratiecategorieën)

1. Conserveren/onderhoud 
2. Repareren 
3. Vernieuwena. Kopiëren
b. Imiteren
c. Verbeteren

Voorbeelden van het toepassen van de restauratieladder

Klik hier voor voorbeelden van het toepassen van de restauratieladder in diverse situaties. Bij deze voorbeelden zijn ook de te gebruiken uitvoeringsrichtlijnen en bestekposten (met keuze OSF STABU 2 dan wel BOUWBREED) vermeld.
In de gangbare restauratiepraktijk is de optie ‘imiteren’ de meest gebruikelijke, alleen in uitzonderlijke gevallen (bijzondere monumenten) wordt gekozen voor ‘kopiëren’. Uiteraard is de keuze voor de restauratiecategorie ook van invloed op het benodigde budget. 

Afbeelding: voorbeelden van het gebruik van de restauratieladder bij historisch timmerwerk (URL 4001 Historisch Timmerwerk)

Restauratieladder in de basisstructuur van het Model Restauratiebestek

De verschillende treden van de restauratieladder komen terug in de basisstructuur van het Model Restauratiebestek.
Dat ziet er als volgt uit:

Tabel: De plaatsing van de restauratieladder binnen de basisbestekstructuur

CodeOmschrijvingen basisbestekTreden Restauratieladder
20Bestaand werk 
21Demonteren/verwijderen 
22Reinigen bestaand 
23Voorbehandelen ondergrond 
24Injecteren bestaand 
25Herstellen bestaand werkURL 1. Conserveren
URL 2. Repareren
URL 3a. Kopiëren
URL 3b. Imiteren
26Aanpassen bestaand werkURL 3c. Verbeteren
27Herplaatsen bestaand werk 
28Nabehandeling/onderhoud/oppervlaktebehandeling 

Het volledig reconstrueren van monumentale onderdelen valt onder ‘nieuw werk’ en wordt als vanouds opgebouwd binnen de beschikbare STABU paragrafen voor nieuw werk, waarbij de bestekschrijver bij het van toepassing verklaren van een uitvoeringsrichtlijn minimaal dient aan te geven welke stap van de restauratieladder van toepassing is.

Informatie over
groen erfgoed
Toezicht op
monumenten
Projectaanpak
restauratie
Restauratoren
Register

Stichting Erkende Restauratiekwaliteit Monumentenzorg (ERM)
Burgemeester van Reenensingel 101, 2803 PA Gouda, Tel: 085 - 486 24 80