Omgaan met zandsteen

Het kwarts in zandsteen wordt in verband gebracht met silicose (stoflongziekte). Hoe ga je daar als architect of natuursteenbewerker mee om? ERM is in samenwerking met alle betrokken partijen (branche natuursteenbedrijven, architecten, aannemers en ministerie SZW) een project gestart. Doel: bevorderen van het veilig omgaan met zandsteen.

Verband tussen kwarts en silicose

In veel monumenten is zandsteen toegepast. Zandsteen bevat naar verhouding veel kwarts, dat vrijkomt bij bewerking. Reden waarom het bewerken en transporteren van zandsteen verboden is. Het Arbobesluit maakt hierop een uitzondering als het gaat om monumenten (art 4.60 Arbobesluit). Anderzijds verplicht het Arbobesluit werkgevers om werknemers goed te beschermen; dat geldt ook voor het omgaan met zandsteen.

Onderzoek naar Veilige werkwijze

In opdracht van ERM wordt door TNO onderzoek gedaan naar veilig werken met zandsteen. Het onderzoek moet leiden tot een uitbreiding van de URL 4007 met een ‘Veilige Werkwijze’. In het onderzoek worden de emissies bij verschillende behandelmethoden (boren, zagen etc.) door TNO getest in een laboratoriumopstelling (de ‘worst case room’) en maatregelen tegen gezondheidsschade bij werknemers ontwikkeld. Mits de juiste maatregelen worden toegepast is veilig werken met zandsteen mogelijk. Het onderzoek wordt naar verwachting begin 2020 afgerond.

Onderzoek naar emissies bij verschillende behandelmethoden van zandsteen.Onderzoek naar emissies bij verschillende behandelmethoden van zandsteen.

Vermijden dat er meer zandsteen wordt toegepast

De indruk bestaat dat de laatste jaren weer meer zandsteen wordt toegepast in monumenten, zelfs op plaatsen waar het eerst niet aanwezig was. Dat is niet wenselijk. Er wordt daarom gewerkt aan informatiemateriaal om monumenteigenaren en architecten te informeren over de gevaren van het bewerken van zandsteen.
Zo komt er bij het maken van restauratiekeuzes aan de orde:

  • was er historisch gezien zandsteen aanwezig was
  • en zo ja: is het echt nodig om deze plaats zandsteen toe te passen?

ERM houdt u hierover graag op de hoogte! Meld u aan voor onze nieuwsbrief.

Informatie over
groen erfgoed
Toezicht op
monumenten
Projectaanpak
restauratie
Restauratoren
Register

Stichting Erkende Restauratiekwaliteit Monumentenzorg (ERM)
Burgemeester van Reenensingel 101, 2803 PA Gouda, Tel: 085 - 486 24 80